Limikoloen pasea

Azkeneko asteetan ipar aldera migratzen ari diren limikoloen pasearen lekukoak izan gara. Talde handienak hezegunetan elkartzen badira ere, Donostian ere aukera izaten dugu zenbait espezie behatzeko. Paseo Berrian, hondartzetan eta Urumean topatu ditzakegu. Bisitari gehienek atseden labur bat baino ez dute hartzen. Beste batzuk, ordea, denbora luzeagoa ematen dute gurekin. Atseden hartzeko ez ezik, elikatzeko ere baliatzen dute geldialdia.

txirrihandiak2016Txirritxo handiak (Charadrius hiaticula) Urumean

txirrizuri2016Txirri zuria (Calidris alba) Urumean

txirri2016Txirri arrunta (Calidris alpina) Urumean

Urumean hiru espezie ikusi ahal izan ditugu egun hauetan bezterretako harrietan elikatzen; lau txirritxo handi (Charadrius hiaticula), txirri zuri bat (Calidris alba), eta txirri arrunt bat (Calidris alpina). Paseo Berrian eta Santa Klaran zenbait kurlinta bekaindun (Numenius phaeopus) porturatu dira. Paseo Berrikoa karramarroak ehizan jardun zuen denbora luzez. Jan aurretik, hankak eta haginak kentzen zizkien trebetasun handiz, mokoa soilik baliatuta.

kurlinka2016

kurlinka22016Kurlinta bekainduna (Numenius phaeopus) Paseo Berrian karramarroak jaten


Pagausoa Donostian egonkortzen

Kontrapasa desagertu zenez geroztik pagausoaren polulazioa berreskuratzen hasi zen Gipuzkoan, eta baita Donostian ere. Bi gertagariak denboran koinziditzea ez da kasualitate hutsa, bata bestearen ondorioa izan zela pentsatzeko arrazoiak begibistakoak direlako. Kumatze garaian ongietorria tiroka egiteak mesederik ez zion egingo espeziearen finkatzeari.

pagausoLoiola.JPGPagausoa (Columba palumbus) Loiolan

Gau egun, Gipuzkoako basoetan erraz topatu dezakegun espezie bihurtu da. Donostiako arboladietan ere gero eta ugariagoa da. Miramonen, Errondon, Loiolan eta Ulian, adibidez, zalapartari dabiltza egun hauetan, urrumaka, eta baita habia eraikitzeko materiala biltzeko lanetan. Espeziea lehen baino ugariagoa izateaz gain, fidakorragoa ere bada, gizakion presentziarekiko toleranteagoa delarik.

pagausoUli.JPGPagausoa (Columba palumbus) Ulian


Zangak Paseo Berritik

Paseo Berria toki aproposa da kostaldera hurbiltzen diren itsas hegaztiak behatzeko. Hauen artean zangak (Morus bassanus) ditugu, munduko hegazti ederrenetakoak nire ustez. Gehienetan urrutitik ikustearekin konformatu behar izaten dugun arren, noizbehinka paseoko harresitik metro gutxira gerturatzen dira. Aukera ezinhobeak izaten dira beren edertasun paregabeaz gozatzeko.

zanga.JPG

zanga2.JPGZangak (Morus bassanus) Paseo Berritik

Gaur arratsaldean etengabe pasatzen ari ziren zangak mendebaldera. Gutxi batzuk paseotik oso hurbil pasa dira. Arrantza omen zegoen, txenada hankabeltz ugari ere bazebiltzalako. Ipar-haizea dela, arrantza dela, lehorrean geundenok aukera izan dugu itsas hegazti hauen edertasunaz gozatzeko.


Ahate mokozabala Cristina Enean

Cristina Enea -Gladys Enea izenarekin ere ezaguna- parkeko putzuan basahatea (Anas platyrhynchos) da topatu dezakegun anatido espezie basati bakarra. Putzuaren ezaugarriak ez dira bestelako anatidoen gustukoak, eta erabat ezohikoa da basahatea ez den espezie bat bertara gerturatzea.

aahtemokozabal2Ahate mokozabala (Anas clypeata) Cristina Enean

Asteburu honetan ezohikotzat jo dezakagun bisitari bat heldu zaigu parkera, ahate mokozabal (Anas clypeata) bat. Eme bat da, bere lumaje soilak adierazten duen bezala. Larunbatean mesfidati mugitzen zen putzutik. Igandean lasaiago zebilen. Lo-kuluxkan eta elikatzen ikusi dugu.

aahtemokozabal3.JPGAhate mokozabala (Anas clypeata) Cristina Enean


Arrano arrantzalea, kaioek espero ez zuten bisitaria

Egunero bezala hankahori talde bat ari zen bainatzen Urumean, burdinazko zubitik zenbait metrora gora. Bainatuta zirenak Deustuko Unibertsitatearen aurreko lohi-hondartza txikian zeuden pausaturik. Bat-batean, denek ihes egin zuten hegan, ziztu bizian.

arranoarrantzale.JPGArrano arrantzalea (Pandion haliaetus) Loiolako Erriberetan

Zerura begiratu eta gero jakin nuen uxaldiaren arrazoia. Harrapakari baten silueta antzeman nuen. Urumeatik ibili ohi zen arrano txikian pentsatu nuen lehenengo momentuan. Oker nengoen, arrano arrantzale bat zelako. Ibaiaren gainetik hegan segitu zuen Loiola aldera. Bertan ere kaio guztiak xahutu zituen. Ziur askoi, nik bezala, Urumeako arrano txikiarenarekin nahastuko zuten hegazti honen silueta.

arranoarrantzale2Arrano arrantzalea (Pandion haliaetus) Loiolako Erriberetan

 


Txenada hankabeltzak atseden bila Donostian

Pare bat txenada hankabeltz (Thalasseus sandvicensis) ikusi genuen atzo Donostian. Bata, badian aritu zen arrantzan goizean zehar. Arrantza saioen artean buia batean pausatzen zen. Bestea, arratsaldean aurkitu genuen Urumearen ahoko harkaitzetan, atseden hartzen eta lumajea txukuntzen.
txenada2
Txenada hankabeltza (Thalasseus sandvicensis) Kontxako badian

Luma primarioei erreparatuta jakin genuen bi ale ezberdin zirela. Badiakoa, luma primario ilunak zituena, lehen negukoa zen. Urumeakoa, ordea, heldua zen, hegoen zuritasunak adierazten zuen bezala.

txenadaurmTxenada hankabeltza (Thalasseus sandvicensis) Urumean

Biak nekatuta zeuden, txenadak oso gutxitan pausatzen baitira. Lehengo eguneko bezalako tenporal bati aurre egiteak energia gastu ikaragarria eragiten die itsas hegaztiei.


Antxeta pelagikoa Urumean

Ohitura pelagikoetako kaioa da antxeta hankabeltza (rissa tridactyla). Lurra, kumatze garaian eta tenporalek behartzen dutenean soilik zapaltzen dute. Itsaso zabala gustuko duen hegaztia da, eta gure inguruan habia-egilea ez denez, itsaso zakarreko egunen zain egon behar espezie polit hau kostaldetik behatu ahal izateko.

kitiw4

kitiw3.JPGAntxeta hankabeltza (rissa tridactyla) Urumean

Duela hamarkada gutxi batzuk arte negu garaian bisitari ugaria zen Donostian. Urumearen ahoan eta portuan hamarnaka zenbatzen ziren tenporal egunetan. Gaur egun, ordea, oso ale gutxi ikusten dira, eta betiere kostaldetik. Badiara eta Urumeara ale bakartiak, eta oso noizbehinka gainera, sartzen dira. Mundu mailako populazioak behera egin izana jaitsiera honen arrazoietako bat izan liteke.

kitiw1

kitiw2Antxeta hankabeltza (rissa tridactyla) Urumean

Duela astebete, Maria Cristina hotel aurretik pasatzen ari ginela Javier Ferreres eta biok, eta bera lehen aipatutako garai hartako antxeta hankabeltzen ugaritasuna kontatzen ari zitzaidala, antxeta heldu bat topatu genuen gure muturren aurrean, harrietan pausaturik. Ale bakarra bazen ere, Javierrentzat berpiztutako oroimen bat bezalakoa izan zen behaketa. Gurengandik oso gertu egon zen lumajea txukuntzen aritu zen bitarte laburrean. Eremu arrotzean balego bezala, itsaso zabalera itzultzeko gogoz ziztu bizian desagertu zen.


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.